 |
| برای نمایش بزرگتر روی تصویر اشاره کنید |
در بسیاری از مناطق ایران، همیاری روستاییان در قالب سنت «چومسوزان» برای نجات باغها و مزارع از سرمای ناگهانی بهاره و پاییزه بهکار گرفته میشود. این سرما که به «چوم» یا «چام» معروف است، میتواند محصول یک سال را نابود کند.
بهدلیل آبوهوای متغیر ایران، خطر سرمازدگی برای درختان میوه بهویژه گونههای زودگل مانند بادام و زردآلو همواره وجود داشته است. این خطر در مناطق کوهستانی و سردسیر حتی تا هفتادمین روز بهار نیز ادامه مییافته است.
یکی از روشهای متداول در باغداری ایران برای مقابله با این سرمازدگی، آتشافروزی و ایجاد دود بوده است. افرادی به نام «چومسوز» مسئولیت تهیه و انبار کردن هیزم و برافروختن آتش را بر عهده داشتند. آنها با تکیه بر تجربهای که اندوخته بودند، در شبهای بهاری که احتمال سرمازدگی وجود داشت، هیزمهای جمعآوریشده را آتش میزدند. دود و گرمای ناشی از این آتشها بهوسیله باد به روستاهای پاییندست نفوذ میکرد، سراسر دره را فرا میگرفت و خطر سرما را تا سال بعد دفع میکرد.
چومسوزها نه برای دستمزد ثابت، بلکه بر اساس پیمانی از اعتماد و مشارکت کار میکنند. هر خانواده کشاورز، به اندازه توان و وسع خود، گندم یا دیگر کمکها را به آنان میدهد. این همکاری داوطلبانه، نمادی از مدیریت جمعی در برابر بلایای طبیعی و نمایشی از همبستگی جامعه در حفظ دارایی مشترک است.