پشم‌چینی گروهی؛ آیین همکاری در کوچ‌نشینی

تقویم سال ۱۴۰۵ انجمن حامی ـ تصویر ماه تیر
برای نمایش بزرگ‌تر روی تصویر اشاره کنید

در فرهنگ عشایری ایران، پشم‌چینی گوسفندان آیینی گروهی است که همکاری و تقسیم کار طبیعی را در زندگی کوچ‌نشینی به نمایش می‌گذارد. این کار که معمولاً در بهار انجام می‌شود، تمام اعضای جامعه را در چرخه‌ای هماهنگ گرد هم می‌آورد.

کار با شستن گوسفندان در رودخانه یا برکه آغاز می‌شود، تا پشم آن‌ها از گردوغبار، خار و حشرات پاک شود. این مرحله عمدتا به جوانان قوی و پرانرژی ایل سپرده می‌شود. سپس در روز موعود، همگان برای مشارکت در کار بزرگ پشم‌چینی گرد هم می‌آیند سپس هرکس به فراخور سن و توانایی نقشی بر عهده می‌گیرد: مردان باتجربه با مهارت تمام پشم می‌چینند، جوانان و نوجوانان مسئول مهار کردن گوسفندان، انتقال آن‌ها به محل کار و جابه‌جایی پشم‌های چیده‌شده هستند و زنان پشم‌های چیده‌شده را جمع‌آوری و برای تبدیل به نخ و صنایع دستی بی‌نظیری مانند گلیم و گبه آماده می‌سازند.

این سنت، فراتر از یک ضرورت معیشتی، مکتبی برای آموزش همکاری، انتقال تجربه و استحکام بخشیدن به پیوندهای جمعی است. پشم‌چینی نمادی زنده از مدیریت خردمندانه منابع انسانی و طبیعی در جامعۀ عشایری است، که در آن دست‌های بسیاری با هم آینده‌ای مشترک را می‌بافند.